Филипо Томазо Маринети

от Уикипедия, свободната енциклопедия
Направо към: навигация, търсене
Филипо Томазо Маринети
Filippo Tommaso Marinetti
италиански писател, футурист

Роден
Починал
Националност Флаг на Италия Италия
Професия поет, писател, журналист, издател

Уебсайт Страница в IMDb
Филипо Томазо Маринети в Общомедия

Филипо Томазо Маринети (на италиански: Filippo Tommaso Marinetti) е италиански поет, писател, журналист, издател и основател на първото авангардистко движение на 20 век, футуризма.

Биография[редактиране | редактиране на кода]

Роден е през 1876 г. в Александрия (Египет) в семейството на адвокат. Учи при френските йезуити и още като ученик основава литературно списание, „Папирус“. През 1891 г. семейството му се връща в Италия, а Маринети отива в Париж, където взема бакалавърска степен по литература. Впоследствие учи право първо в Павия, после в Генуа, където през 1899 г. се дипломира с работа на тема „Монархията при парламентарното управление“.

В началото на 20. век започва да публикува стихове и кратки текстове в ред френски и италиански списания. На 20 февруари 1909 г. на първа страница в престижния френски вестник „Фигаро“ се появява основополагащият „Манифест на футуризма“, написан от Маринети. В последвалите години към компанията на футуристите освен литератори се включват художници, музиканти, театрали.

По време на Балканската война от 1912/13 г. Маринети е кореспондент на Балканите. През 1914 г. в книгата си поема Zang Tumb Tumb[1].

През 20-те години Маринети става приближен на фашисткия режим на Мусолини и през 1929 г. е обявен за академик на Италия.

До края на живота си през 1944 г. неуморно публикува манифести, поеми, декларации, книги, списания.

Произведения[редактиране | редактиране на кода]

  • La Conquête des Étoiles (raccolta di poesie, 1902; trad. it. La conquista delle stelle, 1920).
  • Gabriele D'Annunzio intime (prose, 1903).
  • Destruction (raccolta di poesie, 1904).
  • La momie sanglante (poemetto, 1904).
  • Le Roi Bombance, Mercure de France, Parigi, 1905 (dramma satirico; trad. it. Re Baldoria, Treves, Milano, 1910).
  • La Ville Charnelle (raccolta di poesie, 1908; trad. it. Lussuria velocità, 1921).
  • Les Dieux s'en vont, D'Annunzio reste (prose, 1908).
  • Manifesto del futurismo, 1909.
  • Poupées Électriques, Sansot, Paris, 1909 (dramma).
  • Enquête internationale sur le Vers libre, 1909.
  • Tuons le Clair de Lune! (1909; trad. it. Uccidiamo il chiaro di luna!, Edizioni futuriste di poesia, Milano 1911).
  • Mafarka le Futuriste. Roman africain, Sansot, Parigi, 1910 (romanzo; trad. it Mafarka il Futurista, Edizioni Futuriste di poesia, Milano, 1910).
  • La Bataille de Tripoli (prosa, 1912; trad. it. La battaglia di Tripoli, Edizioni Futuriste di Poesia, Milano, 1912).
  • Le Monoplan du Pape (romanzo in versi, 1912; trad. it. L'aeroplano del Papa, Edizioni Futuriste di Poesia, Milano, 1914); L'Aeroplano del Papa, Liberilibri, Macerata, 2007)
  • Dune (parole in libertà, 1914).
Корица на книгата Zang Tumb Tumb Adrianopoli ottobre 1912. Parole in libertà, 1914
  • Zang Tumb Tumb Adrianopoli ottobre 1912. Parole in libertà. Edizioni Futuriste di Poesia, Milano, 1914 (parole in libertà).
  • Guerra sola igiene del mondo (raccolta di manifesti, 1915).
  • Teatro sintetico futurista (con Bruno Corra ed Emilio Settimelli, 1915).
  • Come si seducono le donne, Edizioni da Centomila Copie, Firenze 1917) (prosa).
  • 8 anime in una bomba (Edizioni Futuriste di poesia, 1917).
  • L'isola dei baci (con Bruno Corra; romanzo, 1918).
  • Un ventre di donna (con Enif Robert; romanzo, 1918).
  • Democrazia futurista (scritti politici, 1919).
Корица на книгата Les mots en liberté futuristes, 1919
  • Les mots en liberté futuristes, Edizioni Futuriste di poesia, Milano, 1919).
  • Elettricità sessuale (dramma, rielaborazione di Poupées électriques; 1920).
  • Al di là del comunismo (manifesto, 1920)
  • L'alcova d'acciaio]]. Romanzo vissuto, Vitigliano, Milano (romanzo, 1921).
  • Enrico Caviglia (biografia, 1921).
  • Il tamburo di fuoco. Dramma africano di calore, colore, rumore, odori; Sonzogno, Milano, 1922).
  • Gli indomabili (romanzo, 1922).
  • Gli amori futuristi (racconti, 1922).
  • Futurismo e fascismo, Campitelli, Foligno, 1924 (raccolta di manifesti).
  • Sì,Sì,così l'aurora sul mare, 1925
  • Scatole d'amore in conserva (racconti, 1927).
  • Prigionieri (dramma, 1927).
  • Vulcano (dramma, 1927).
  • Marinetti e il futurismo (raccolta di manifesti, 1929).
  • Primo dizionario aereo, con Felice Azari, 1929.
  • Lo Zar non è morto, romanzo, con i Dieci, 1929.
  • Novelle colle labbra tinte]], Mondadori, Milano, 1930 (racconti).
  • Il club dei simpatici, 1931.
  • Spagna veloce e toro futurista (parole in libertà, 1931).
  • Il paesaggio e l'estetica futurista della macchina, Nemi, Firenze, 1931 (manifesto).
  • Simultanina|Simultanina (divertimento futurista in 16 sintesi), 1931 opera teatrale
  • La cucina futurista (con Fillia), Sonzogno, Milano 1932.
  • Il fascino dell'Egitto (prosa, 1933).
  • Poemi simultanei futuristi, Casa d'Arte, La Spezia, 1933.
  • L'aeropoema del Golfo della Spezia (poesia, 1935).
  • Umberto Notari scrittore nuovo, profilo critico-biografico.
  • L'originalità napoletana del poeta Di Giacomo, profilo critico-biografico (1936).
  • Il poema africano della Divisione "28 ottobre" (poesia, 1937)
  • Il poema del vestito di latte, 1937.
  • Il poema di Torre Viscosa, 1938.
  • Manifesto futurista della Ceramica e Aereoceramica, 1938
  • Il poema dei sansepolcristi, 1939.
  • Patriottismo insetticida (romanzo, Mondadori, Milano, 1939).
  • Il poema non umano dei tecnicismi, 1940.
  • Tato racconTato da Tato, 1941 (con Nello Quilici e Paolo Orano]])
  • Canto eroi e macchine della guerra mussoliniana, Mondadori, Milano, 1942.
  • Canzoniere futurista amoroso guerriero (con autori vari, 1943).
  • L'aeropoema di Cozzarini, 1944
  • Quarto d'ora di poesia della X Mas (1944, postumo)
  • Teoria e invenzione futurista, raccolta a cura di Luciano De Maria, Mondadori, Milano, 1968.
  • La grande Milano tradizionale e futurista (memoriale, postumo, Mondadori, Milano).
  • Una sensibilità italiana nata in Egitto (memoriale, postumo, Mondadori, Milano).
  • Poesie a Beny (postume, Einaudi, Torino).
  • Taccuini 1916-1922 (postumi, a cura di Alberto Bertoni, Il Mulino, Bologna, 1987).
  • Firenze biondoazzurra sposerebbe futurista morigerato (con Alberto Viviani, romanzo, postumo, Sellerio).
  • L'aeropoema di Gesù (postumo).
  • Originalità russa di masse distanze radiocuori (romanzo, postumo)
  • La cucina futurista, a cura di P. Frassica, ristampa anastatica della prima edizione del 1932, Viennepierre, Milano 2007
  • Venezianella e studentaccio (romanzo, postumo)

Източници[редактиране | редактиране на кода]

  1. Левчев, Любомир. Маринети възпява обсадата на Одрин, в. „Стандарт“, 18.06.2003 г.