Направо към съдържанието

Панчен Лама

от Уикипедия, свободната енциклопедия
Панчен-лама Лобсанг Еше, ученик и сподвижник на Далай Лама V

Па́нчен-ла́ма (тиб. པན་ཆེན་བླ་མ་, Уайли: pan chen bla ma, кит. 班禪喇嘛) – високопоставен лама (ринпоче) в школата Гелуг на тибетският будизъм. Първият официално обявен и интронизиран Панчен Лама от линията на преражданията е Лобсанг Чокий Гялцен през 1645 г. Той е учител на петия Далай Лама и получава титлата „Панчен Бодг“ от монголския владетел Алтан хан. След това Кедруб Гелек Палзанг, Сонам Чокланг и Енсапа Лобсанг Дондруб биват разпознати със задна дата съответно като първи, втори и трети Панчен Лама. Представителите на тази линия се считат за еманация на Буда Амитабха.[1][2] „Панчен-лама“ означава „велик учен“, от санскрит пандит (paṇḍit – учен, мъдрец) и тибетското чен (велик).

Седалище на Панчен-Ринпоче е манастирът Ташилунпо в гр. Шигадзе.

Списък на Панчен ламите

[редактиране | редактиране на кода]
Официална транскрипцияГодиниТибетски/Транслитерация УайлиPRC транскрипцияДруги назовавания
1.Кедруб Дже1385 – 1438མཁས་གྲུབ་རྗེ་་
Mkhas-grub Rje,་
མྷས་གྲུབ་དགེལེགས་དཔལ་བཟང་
Mkhas-grub Dge-legs Dpal-bzang-po
Kaichub Gêlêg BaisangboKhädrup Je, Khedrup Gelek Pelsang, Kedrup Geleg Pelzang, Khedup Gelek Palsang, Khedrup Gelek Pal Sangpo
2.Сонам Чокланг1438 – 1505བསོད་ནམས་ཕྱོག་ཀྱི་གླང་པོ་་
Bsod-nams Phyogs-glang,་
བསོད་ནམས་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་
Bsod-nams Phyogs-kyi Glang-po
Soinam Qoilang,
Soinam Qoigyi Langbo
Sonam Choglang, Soenam Choklang
3.Енсапа Лобсанг Дондруб1505 – 1568དབེན་ས་པ་བློ་བཟང་དོན་དྲུཔ་་
Dben-sa-pa Blo-bzang Don-grub
Wênsaba Lobsang ToinchubGyalwa Ensapa, Ensapa Lozang Döndrup, Ensapa Losang Dhodrub
4.Лобсанг Чокий Гялцен1570 – 1662བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་་
Blo-bzang Chos-kyi Rgyal-mtshan
Lobsang Qoigyi GyaicainLosang Chökyi Gyältsän, Lozang Chökyi Gyeltsen, Lobsang Choekyi Gyaltsen, Lobsang Choegyal, Lobsang Chökyi Gyaltsen
5.Лобсанг Йеше1663 – 1737བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་་
Blo-bzang Ye-shes
Lobsang YêxêLobsang Yeshi, Losang Yeshe
6.Лобсанг Палден Йеше1738 – 1780བློ་བཟང་གྤལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་་
Blo-bzang Gpal-ldan Ye-shes
Lobsang Baidain YêxêPalden Yeshe, Palden Yeshi
7.Палден Тенпе Нийма1782 – 1853གྤལ་ལྡན་བསྟན་པའི་ཉི་མ་་
Gpal-ldan Bstan-pa'i Nyi-ma
Dainbai NyimaTänpä Nyima, Tenpé Nyima, Tempai Nyima, Tenpey Nyima
8.Тенпе Уангчук1855?–1882བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་་
Bstan-pa'i Dbang-phyug
Dainbai WangqugTänpä Wangchug, Tenpé Wangchuk, Tempai Wangchuk, Tenpey Wangchuk
9.Тубтен Чокий Нийма1883 – 1937ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་་
Thub-bstan Chos-kyi Nyi-ma
Tubdain Qoigyi NyimaChoekyi Nyima, Thubtän Chökyi Nyima
10.Лобсанг Тринли Чокий Гялцен1938 – 1989བློབཟང་ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་
ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་་
Blo-bzang Phrin-las Lhun-grub Chos-kyi Rgyal-mtshan
Lobsang Chinlai Lhünchub Qoigyi GyaicainChoekyi Gyaltsen, Chökyi Gyeltsen, Choekyi Gyaltse, Trinley Choekyi Gyaltsen, Lozang Trinlä Lhündrup Chökyi Gyältsän
11.Гендюн Чокий Нийма1989–དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་་
Dge-'dun Chos-kyi Nyi-ma
Gêdün Qoigyi NyimaGendün Chökyi Nyima, Gendhun Choekyi Nyima
Гялцен Норбу1990–ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་་
Chos-kyi Rgyal-po
QoigyijabuChoekyi Gyalpo, Chökyi Gyälbo, Gyaincain Norbu, Gyaltsen Norbu
  • Stein, R. A. Tibetan Civilization, (1972) p. 84. Stanford University Press, Stanford, California. ISBN 0-8047-0806-1 (cloth); ISBN 0-0847-0901-7.
  • Das, Sarat Chandra. Contributions on the Religion and History of Tibet (1970), pp. 81 – 103. Manjushri Publishing House, New Delhi. First published in the Journal of the Asiatic Society of Bengal, Vol. LI (1882).
  • Tibet.ru. Tibet.ru. Словарь буддизма. Панчхен-лама. Посетен на 18 октомври 2012